Ὀδυσσέας Ἐλύτης (1911 – 1996)
Ἀπόσπασμα | Βιογραφία | Βιβλιογραφία Extract | Biography | Bibliography Auszug | Biographie | Bibliographie
Ἡ Ὀρθογραφία καὶ τὸ Καίριο στὴ Ζωή αὐτή

Θέλω νὰ πιστεύω –καὶ ἡ πίστη μου αὐτὴ βγαὶνει πάντοτε πρώτη στὸν ἀγώνα της μὲ τὴ γνώση– ὅτι, ὅπως καὶ νὰ τὸ ἐξετάσουμε, ἡ πολυαιώνια παρουσία τοῦ ἑλληνισμοῦ πάνω στὰ δῶθε ἢ εκείθε τοῦ Αἰγαίου χώματα ἔφτασε νὰ καθιερώσει μιὰν ὀ ρ θ ο γ ρ α φ ί α, ὅπου τὸ κάθε ὠμέγα, τὸ κάθε ὓψιλον, ἡ κάθε ὀξεία, ἡ κὰθε ὑπογεγραμμένη, δὲν εἶναι παρὰ ἕνας κολπίσκος, μιὰ κατωφέρεια, μιὰ κάθετη βράχου πάνω σὲ μιὰ καμπύλη πρύμνας πλεούμενου, κυματιστοὶ ἀμπελῶνες, ὑπέρθυρα ἐκκλησιῶν, ἀσπράκια ἢ κοκκινάκια, ἐδῶ ἢ ἐκεῖ, ἀπὸ περιστερῶνες καὶ γλάστρες μὲ γεράνια.

Εἶναι μιὰ γλώσσα μὲ πολὺ αὐστηρὴ γραμματική, ποὺ τὴν ἔφκιασε μόνος του ὁ λαός, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ δὲν ἐπήγαινε ἀκόμη σχολεῖο. Καὶ τὴν τήρησε μὲ θρησκευτικὴ προσήλωση κι ἀντοχὴ ἀξιοθαύμαστη, μέσα στὶς πιὸ δυσμενεῖς ἑκατονταετίες. Ὥσπου ἤρθαμ΄ ἐμεῖς, μὲ τὰ διπλώματα καὶ τοὺς νόμους, νὰ τὸν βοηθήσουμε. Καὶ σχεδὸν τὸν ἀφανίσαμε. Ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τοῦ φάγαμε τὰ κατάλοιπα τῆς γραφῆς του καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο τοῦ ροκανίσαμε τὴν ἴδια του τὴν ὑπόσταση, τὸν κοινωνικοποιήσαμε, τὸν μεταβάλαμε σὲ ἕναν ἀκόμα μικροαστὸ, ποὺ μᾶς κοιτάζει ἀπορημένος ἀπὸ κάποιο παραθυράκι κάποιας πολυκατοικίας τοῦ Αἰγάλεω.

Δὲν ἀναφέρομαι σὲ καμιὰ χαμένη γραφικότητα. Οὔτε θυμᾶμαι νὰ ΄χω ζήσει σὲ καμιὰ καλὴ ἐποχὴ γιὰ νὰ τὴ νοσταλγῶ. Ἁπλῶς, δὲν ἀνέχομαι τὶς ἀνορθογραφίες. Μὲ ταράζουν. Νιώθω σὰν ν΄ ἀνακατώνονται στὸ ἴδιο μου τὸ ἐπώνυμο, νὰ μὴν ξέρω ποιὸς εἶμαι, νὰ μὴν ἀνήκω πουθενά. Τόσο πολύ αἰσθάνομαι νὰ εἶναι ἡ ζωή μου συνυφασμένη μ΄ αὐτὴν τὴν ὑδρόγεια λαλιά, ποὺ δὲν εἶναι παρὰ ἠ ὀπτικὴ φάση τὴς ἑλληνικῆς λαλιᾶς, τῆς ἱκανῆς μὲ τὴ διπλὴ της ὑπόσταση νὰ ὁμιλεῖ καὶ νὰ ζωγραφίζει συνάμα. Καὶ ποὺ ἐξακολουθεῖ ἀθόρυβα ὅσο καὶ δραστικά, παρὰ τὶς ἄνωθεν ἐπεμβάσεις, νὰ εἰσχωρεῖ ὁλοένα μέσα στὴν ἱστορία καὶ μέσα στὴ φύση ποὺ τὴ γέννησαν, ἔτσι ὣστε νὰ μετατρέπει τεράστιες ποσότητες παρελθόντος χρόνου σὲ παρόν, καὶ νὰ μετατρέπεται ἀπὸ τὸ παρὸν αὐτὸ σὲ ὂργανο προικισμένο μὲ τὴ δύναμη νὰ ὁδηγεῖ τὰ στοιχεῖα τῆς ζωῆς μας στὴν πρωτογενὴ φυσικὴ τους ἀλήθεια. Ὅμως, γιὰ νὰ τὸ ἀντιληφθεῖ αὐτὸ κανείς, πρέπει νὰ ΄χει περάσει ἀπ΄ ὅλες τὶς διεργασίες, ὅσες ἀπαιτοῦνται γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ διακρίνει ποῦ κεῖται τὸ καίριο. Τὸ καίριο στὴ ζωὴ αὐτὴ κεῖται πέραν τοῦ ἀτόμου. Μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι, ἄν δὲν ὁλοκληρωθεῖ κανεὶς σὰν ἄτομο –κι ὅλα συνωμοτοῦν στὴν ἐποχή μας γι’ αὐτὸ– ἀδυνατεῖ νὰ τὸ ὑπερβεῖ.

[...]

Ἡ Ἀρχοντιὰ καὶ οἱ Λουδοβίκοι

Κοντολογίς, νὰ μποροῦσαν καὶ τὴ σημασία τῶν λαῶν νὰ τὴ μετρᾶνε ὂχι ἀπὸ τὸ πὸσα κεφάλια διαθέτουνε γιὰ μακέλεμα, ὅπως συμβαίνει στὶς μέρες μας, ἀλλὰ ἀπ’ τὸ πόση εὐγένεια παράγουν, ἀκὸμη καὶ κάτω ἀπὸ τὶς πιὸ δυσμενεῖς καὶ βάναυσες συνθῆκες, ὅπως ὁ δικὸς μας ὁ λαὸς στὰ χρὸνια τὶς Τουρκοκρατίας, ὅπου τὸ παραμικρὸ κεντητὸ πουκάμισο, τὸ πιὸ φτηνὸ βαρκάκι, τὸ πιὸ ταπεινὸ ἐκκλησάκι, τὸ τέμπλο, τὸ κιοὺπι, τὸ χράμι, ὅλα τους ἀποπνέανε μιὰν ἀρχοντιὰ κατὰ τι ἀνώτερη τῶν Λουδοβίκων.

Πηγή: Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Τὰ Δημόσια καὶ τὰ Ἰδιωτικά (Ἐν λευκῷ),
Ἐκδόσεις Ἲκαρος, Α΄ Ἒκδοση, Ἀθήνα 1990

Ἐναντίον τοῦ Μονοτονικοῦ Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ παλαιοῦ συστήματος, ἐναντίον τοῦ μονοτονικοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς διδασκαλίας τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν. Εἶναι ἡ βάση γιὰ νὰ ξέρεις τὴν ἐτυμολογία τῶν λέξεων. Ἡ σημερινὴ κακοποίηση τῆς γλώσσας μὲ ἐνοχλεῖ καὶ αἰσθητικά. Θέλω νὰ δῶ γραμμένο τὸ «καφενεῖον» κι ἂς μὴν προφέρουμε τό «ν». Τώρα, ὅλες οἱ λέξεις ἔχουν μιὰ τρύπα.
Τὸ Ἑλληνικὸν Ἵδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων καὶ τὸ λογότυπό του εἶναι κατοχυρωμένα σήματα ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἱδρύματος ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων [Hellenic/Greek Institute for NLP and Systemic Solutuions]. Ἀπαγορεύεται ἡ δίχως ἄδεια ἀναπαραγωγὴ αὐτῆς τῆς σελίδας καὶ τοῦ περιεχομένου της. This page, and all contents, are Copyright © by Stylianos P. Paulides, Athens, Greece.
© 1997- Ἑλληνικὸν Ἳδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων.
| Ἐπικοινωνία | Περιεχόμενα | Πρόγραμμα | Σελίδα Ὑποδοχῆς| Ὂπισθεν |