Κωνσταντῖνος Χολέβας

Ἡ Γλῶσσα τῶν Ἑλλήνων καὶ τὸ Μυστικὸ τῶν Κινέζων
πολιτικοῦ ἐπιστήμονος 8/2/2002

Στὸ ἀξιόλογο περιοδικὸ ΕΥΘΥΝΗ, στό τεῦχος Ὀκτωβρίου 2001, ὁ Πρέσβυς Μάνος Μεγαλοκονόμος περιγράφει τὸν διάλογο ἑνὸς Ἕλληνος πολιτικοῦ καὶ ἑνὸς φίλου του, ποὺ ἔχει γνωρίσει ἀπὸ κοντὰ τὴν Κίνα καὶ τοὺς Κινέζους. Τὸ ἐρώτημα τοῦ πολιτικοῦ εἶναι: «Πῶς τὰ καταφέρνουν οἱ Κινέζοι μαθητὲς νὰ εἶναι πρῶτοι σὲ ὅλους τοὺς διεθνεῖς διαγωνισμούς Μαθηματικῶν καὶ Φυσικῆς καὶ οἱ Κινέζοι φοιτητὲς νὰ διαπρέπουν στὰ ἀμερικανικά Πανεπιστήμια;»

Οἱ Κινέζοι:
ἀνθίστανται σὲ κάθε πρόταση γιὰ ἁπλούστευση τοῦ ἀλφαβήτου

Ἡ ἀπάντηση ποὺ δίδει ὁ γνώστης τῆς Κίνας εἶναι ἐντυπωσιακὴ καὶ μᾶς κάνει νὰ μελαγχολοῦμε γιὰ τὴν ἑλληνικὴ γλωσσικὴ καὶ ἐκπαιδευτικὴ πολιτική. Τὸ μυστικὸ τῶν Κινέζων εἶναι ὅτι τὰ μικρὰ παιδιὰ ἀφιερώνουν χρόνο, κόπο καὶ πνευματικὴ προσπάθεια στὶς δύο πρῶτες τάξεις τοῦ Δημοτικοῦ γιὰ νὰ μάθουν τὸ πολὺ δύσκολο κινεζικὸ ἀλφάβητο. Ὡς γνωστὸν οἱ Κινέζοι χρησιμοποιοῦν τὰ ἰδεογράμματα καὶ ἀνθίστανται σὲ κάθε πρόταση γιὰ ἁπλούστευση τοῦ ἀλφαβήτου τους. Αὐτή ἀκριβῶς ἡ μαθησιακή προσπάθεια τῶν μικρῶν Κινέζων προπονεῖ τὸ μυαλὸ καὶ ἑτοιμάζει τὸν ἐγκέφαλό τους γιὰ μεγάλα ἐπιστημονικὰ ἐπιτεύγματα.

Οἱ Ἰάπωνες:
μὴν κάνετε καμμιὰ ἁπλούστευση στὸ ἀλφάβητό μας

Κάτι ἀντίστοιχο διεπίστωσαν καὶ οἱ Ἰάπωνες. Πρίν ἀπό 15 περίπου χρόνια ἀκούσθηκαν καὶ ἐκεῖ ἀπόψεις ὑπὲρ τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου. Ἡ Κυβέρνηση ἀντέδρασε σωστὰ καὶ σοβαρά. Ἀνέθεσε τὸ θέμα σὲ Ἐπιτροπή Γλωσσολόγων, Παιδαγωγῶν, Οἰκονομολόγων καὶ ἄλλων ἐπιστημόνων καὶ μετὰ ἀπὸ δύο χρόνια μελέτης ἐκεῖνοι κατέληξαν στὸ συμπέρασμα:

«Μὴν κάνετε καμμιὰ ἁπλούστευση στὸ ἀλφάβητό μας. Μὴν συζητήσετε οὔτε ὡς ἀστεῖο τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου. Διότι ἡ πνευματικὴ προσπάθεια ποὺ καταβάλλουν τὰ παιδιὰ μας γιὰ νὰ μάθουν τὰ δύσκολα ἰδεογράμματα ἀποτελεῖ τὴν βάση τοῦ οἰκονομικοῦ θαύματος τῆς Ἰαπωνίας!»

1982:
κατάργησις τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος γραφῆς

Ἐνδιαφέροντα συμπεράσματα ποὺ μᾶς φέρνουν μὲ πίκρα στὸ νοῦ ἐκεῖνο τὸ βράδυ τοῦ 1982, λίγο μετὰ τὰ μεσάνυκτα , ὅταν 20 κουρασμένοι Βουλευτές τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου ἐλάμβαναν τὴν ἀπόφαση νὰ καταργήσουν τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματα χωρὶς νὰ ρωτήσουν κανένα εἰδικό, χωρὶς νὰ ἔχει συσταθεῖ καμμία διεπιστημονικὴ Ἐπιτροπή γιὰ τὴν εἰς βάθος μελέτη τῶν συνεπειῶν.

1976:
κατάργησις τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν στά γυμνάσια

Ἡ τάση γιὰ ἁπλούστευση τῆς γλώσσας συνδέθηκε ἀπὸ τὸ 1976 καὶ μὲ τὴν κατάργηση τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν στὰ Γυμνάσια. Εὐτυχῶς τὸ λάθος αὐτὸ διορθώθηκε τὸ 1990, άλλὰ καὶ σήμερα ἀκούγονται κάποιες φωνὲς ποὺ χλευάζουν καὶ θεωροῦν ἄχρηστο μάθημα τὴν διδασκαλία τῶν παλαιοτέρων μορφῶν τῆς ἑνιαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσας. Ἕνα πνεῦμα ἄκριτου οἰκονομισμοῦ καὶ τεχνοκρατίας διαπνέει τοὺς ὀπαδούς αὐτῶν τῶν ριζοσπαστικῶν γλωσσικῶν ἀπόψεων, τὴν ὥρα ποὺ ἡ σύγχρονη τεχνολογία διαψεύδει τὰ ἐπιχειρήματά τους. Συγκεκριμένα θυμόμαστε ὅτι τὸ μονοτονικὸ ὑπεστηρίχθη ἀπό δύο κυρίως ἐπιχειρήματα:

  • α) Ὅτι θὰ διευκολύνει τὰ παιδιὰ νὰ ὀρθογραφοῦν καλύτερα.

Καὶ

  • β) Θὰ γλυτώσει τοὺς τυπογράφους ἀπὸ ἔξοδα καὶ χρόνο.

Καὶ τὰ δύο ἐπιχειρήματα κατέρρευσαν. Ἡ ὀρθογραφικὴ ἱκανότητα τῶν μαθητῶν ὄχι μόνον δὲν διορθώθηκε, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπιδεινώθηκε, οἱ δὲ τυπογράφοι , δακτυλογράφοι καί ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὸν ἔντυπο λόγο μποροῦν κάλλιστα νὰ πολυτονίσουν ἕνα κείμενο αὐτομάτως μὲ εἰδικά προγράμματα λογισμικοῦ τῶν ὴλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν.

κλασσικές σπουδές

Ἡ μελέτη τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν καί ἡ γνώση τοῦ παραδοσιακοῦ τονικοῦ συστήματος βοηθοῦν κάθε Ἕλληνα νὰ ἐπικοινωνεῖ καλύτερα ὄχι μόνο μὲ τὰ κλασσικά κείμενα, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ θεόπνευστα Πατερικά κείμενα καὶ τὴν ἐκκλησιαστική μας Ὑμνογραφία καθὼς καὶ μὲ μεγάλες μορφὲς τῆς Νεοελληνικῆς μας Λογοτεχνίας. Ἡ γνώση αὐτὴ ἀποτελεῖ θεμέλιο τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητος σὲ ἐποχὲς ὑλιστικῆς καὶ ἰσοπεδωτικῆς Παγκοσμιοποιήσεως. Ἀποτελεῖ, ὅμως, καὶ πανευρωπαϊκό ἐκπαιδευτικὸ καὶ μορφωτικὸ αἴτημα, ὅπως ἀποδεικνύει ἡ πρόσφατη ἀνακοίνωση τοῦ Γάλλου Ὑπουργοῦ Παιδείας, τοῦ Σοσιαλιστῆ Ζάκ Λάνγκ. Στὶς 25 Ὀκτωβρίου ὁ Γάλλος Ὑπουργός ἀνεκοίνωσε στὸ Παρίσι ὅτι ἐπανέρχεται ἡ διδασκαλία τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν καί τῶν Λατινικῶν στὶς δύο τελευταῖες τάξεις τῶν Γαλλικῶν Γυμνασίων καὶ στὸ Λύκειο. Μιλῶντας σὲ διεθνὲς συμπόσιο στὸ Πανεπιστήμο τῆς Σορβόννης ὁ κ. Λάνγκ ὑπεγράμμισε:

«Πρέπει νὰ ξαναδώσουμε καὶ νὰ ἐπαναφέρουμε τὴν δυναμική τῶν φιλολογικῶν σπουδῶν (κλασσικῶν καί νεωτέρων). Πρέπει νὰ ξαναβροῦμε τὶς μεγάλες ἐπιστῆμες, νὰ δοθοῦν στέρεες καὶ καθαρὲς βάσεις στὴν διαμόρφωση τῶν νέων». Οἱ κλασσικὲς σπουδές, «τόνισε ὁ Γάλλος Ὑπουργός , δημιουργοῦν τὶς προϋποθέσεις γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος ἀναλύεται στὸ τρίπτυχο: Ἐπιστροφὴ στὰ μεγάλα κείμενα, διεπιστημονική θεώρηση, ἀνάπτυξη κριτικοῦ πνεύματος». (ΒΗΜΑ, 26/10/2001).

ἀρχαῖα ἑλληνικὰ

Ὁ Κύπριος διανοητὴς Σάββας Ἰακωβίδης σχολιάζει σχετικὰ στὴν ἐφημερίδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ τῆς Λευκωσίας (2/11/2001): «Ἡ ἐξαγγελία τοῦ Ζάκ Λάνγκ ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἀναθερμαίνεται τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν διδασκαλία τῶν Ἀρχαίων ἑλληνικῶν στὴν δευτεροβάθμια Ἐκπαίδευση τῶν χωρῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Ἐνῷ στὴν Κύπρο καὶ στὸν εὐρύτερο Ἑλληνισμὸ ἡ διδασκαλία καὶ ἡ ἀναγνώριση τῆς ἀξίας τῶν κλασσικῶν σπουδῶν λοιδωρεῖται, γελοιοποιεῖται καὶ μειώνεται στὰ μάτια τῶν Ἑλληνόπουλων, ὡς τάχα «νεκρὴ γλῶσσα, ποὺ δὲν χρησιμεύει σὲ τίποτε», στὶς χῶρες τῆς Ε.Ε. ἀναγνωρίζεται ξανὰ ἡ καθαρότητα καὶ ἡ γλωσσική τους ἀξία γιὰ τὴν στέρεη καὶ ὀρθὴ διαπαιδαγώγηση τῶν νέων. Ἔτσι μαθαίνουμε μὲ περηφάνια ἀλλὰ καὶ μὲ πίκρα ὅτι αὐτὴ τὴν στιγμὴ τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ καὶ ἡ Ἑλληνική: διδάσκονται ὑποχρεωτικά στὰ Γυμνάσια θεωρητικῆς κατεύθυνσης στὴν Ὁλλανδία, στὸ Λουξεμβοῦργο καὶ στὴν Πορτογαλία. Διδάσκονται ὡς μαθήματα ἐπιλογῆς στὴν Δανία, στὴν Γερμανία, στὴν Ἰρλανδία καὶ στὴν Ἰταλία. Σὲ ὁρισμένες ἄλλες χῶρες, ὅπως ἡ Φινλανδία, ἡ Σουηδία καὶ ἡ Νορβηγία διδάσκονται σὲ ἐπιλεγμένα σχολεῖα. Στὴν Γαλλία ὅσοι μαθητές ἐπιλέγουν τὰ Ἀρχαῖα Ἕλληνικὰ ἤ τὴν λατινική θὰ ἀνταμείβονται μὲ ἐνισχυμένη βαθμολογία, ἡ ὁποία θά μετρᾶ γιὰ τὴν προαγωγή τους...»

Οἱ ἐξελίξεις αὐτὲς στὸ εὐρωπαϊκὸ ἐκπαιδευτικὸ τοπίο διακιώνουν τὸν σπουδαῖο Ἕλληνα φιλόσοφο τοῦ 20οῦ αἰῶνος, τὸν Ἰωάννη Θεοδωρακόπουλο, ὁ ὁποῖος ἔγραφε τὸ 1972 στὸ βιβλίο του «Τὸ 21 καὶ ὁ Νέος Ἑλληνισμός» τὰ ἑξῆς:

«Ἡ μηχανὴ ἀλλάζει τὸν κὸσμο καὶ τὸ χειρότερο εἶναι ὅτι ἀλλάζει καὶ τὸ πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου –τὸ ἀγριεύει μάλιστα– χωρὶς τὴν κλασσικὴ παιδεία. Ὁ σκοπὸς τῆς κλασσικῆς παιδείας εἶναι τὸ «γνῶθι σαυτόν», ἤ ὅπως λέγει ἕνας νεώτερος λόγος «γίνε ὅτι εἶσαι», δηλαδὴ φθάσε στὴν οὐσία σου, εὗρε τὴν οὐσία σου, ποὺ ἀποτελεῖ τὸν ἀθάνατο πυρῆνα μέσα σου. Ἀντίθετα ἡ τεχνικήὴ παιδεία στρέφει ἐξ ἀρχῆς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὰ ἔξω καὶ τὸν καλεῖ νὰ χρησιμοποιήση πνεῦμα καὶ σῶμα γιὰ νὰ ἐξουσιάση ὑλικὰ πράγματα καὶ φυσικὲς δυνάμεις. Ὅμως εἶναι αὐτονόητο, ὅτι ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ ἐξουσιάση ὅ,τι εἶναι γύρω του, δίχως νὰ φθάση στὴν ὑπεροψία καὶ στὴν ὕβρη πρὸς τὴν οὐσία τοῦ ἀνθρώπου, πρᾶγμα ποὺ κινδυνεύει νὰ πάθει σήμερα, πρέπει πρῶτα νὰ ἐξουσιάζη τὸν ἑαυτό του, καὶ τοῦτο γίνεται μόνον μὲ τὴν κλασσικὴ παιδεία. Γι’ αὐτὸ ἡ τεχνικὴ παιδεία χωρὶς κλασσικὰ μαθήματα μεταβάλλει τὸν ἄνθρωπο σὲ ἐγκεφαλικὸ μηχανισμό.»

νὰ ὑποτάσσουμε τὸ πρόσκαιρο στὸ αἰώνιο

Ἡ τεχνικὴ παιδεία καὶ ἡ τεχνολογική ἐξέλιξη, προσθέτουμε ἐμεῖς, μποροῦν κάλλιστα νὰ ἀποβοῦν πρὸς ὄφελος τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς κοινωνίας μας ἀρκεῖ νὰ μὴν καθιστοῦν τὸν ἄνθρωπο μονοδιάστατο ὂν. Γι' αὐτὸ χρειάζεται ἡ καλλιέργεια τῶν κλασσικῶν γραμμάτων, ἡ ἐπαφὴ μὲ τὴν ἀστείρευτη πηγὴ τῆς ἑνιαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσης καὶ ἡ ἀποφυγὴ γλωσσικῶν ἁπλουστεύσεων ποὺ ἀποκοιμίζουν τὸν ἐγκέφαλο τῶν παιδιῶν. Ἀλλὰ ἄν ἔχουν οἱ Κινέζοι τὸ δικὸ τους μυστικό, ἔχουμε καὶ ἐμεῖς τὸ δικὸ μας. Τὴν βαθειὰ Χριστιανική πίστη τοῦ λαοῦ μας καὶ τὴν Ὀρθόδοξη Παράδοσή μας ποὺ μᾶς διδάσκει, ἐδῶ καὶ δύο χιλιάδες χρόνια, νὰ ὑποτάσσουμε τὸ πρόσκαιρο στὸ αἰώνιο.

Τὸ Ἑλληνικὸν Ἵδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων καὶ τὸ λογότυπό του εἶναι κατοχυρωμένα σήματα ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἱδρύματος ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων [Hellenic/Greek Institute for NLP and Systemic Solutuions]. Ἀπαγορεύεται ἡ δίχως ἄδεια ἀναπαραγωγὴ αὐτῆς τῆς σελίδας καὶ τοῦ περιεχομένου της. This page, and all contents, are Copyright © by Stylianos P. Paulides, Athens, Greece.
© 1997- Ἑλληνικὸν Ἳδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων.
| Ἐπικοινωνία | Περιεχόμενα | Πρόγραμμα | Σελίδα Ὑποδοχῆς| Ὂπισθεν |