Χρειαζόμαστε τὰ Φραγκοχιώτικα (greeklish);
Σύντομη Ἱστορικὴ Ἀνασκόπησις

τί εἶναι τὰ φραγκοχιώτικα (greeklish);

Τὶ εἶναι τὰ φραγκοχιώτικα (greeklish); Μὲ τὸν ὅρο αὐτὸ ἦταν γνωστὰ τὰ βιβλία ποὺ γράφτηκαν παλαιότερα στὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, ἀλλὰ τυπωμένα μὲ λατινικοῦς χαρακτῆρες.

Σήμερα ὀνομάζουμε αὐτὴν τὴν γραφή, δηλαδή ἑλληνικὴ γλώσσα γραμμένη μὲ λατινικοῦς χαρακτῆρες greeklish.

Ἂς δοῦμε ἐν συντομίᾳ τὴν ἱστορία τῶν greeklish.

Ἰάκωβος Λεδέσμα

Τὸ πρῶτο κείμενο γραμμένο σὲ greeklish ποὺ γνωρίζομε τυπώθηκε τὸ 1595 στὴν Ἑνετία καὶ εἶχε τίτλο:

«Διδασκαλία Χριστιανική. Εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Διδάσκαλος ἐρωτᾶ καὶ ὁ μαθητής ὰπολογᾶται. Καμωμένη ἀπὸ τὸν πατέρα Ἰάκωβον Λεδέσμα, θεολόγον τῆς συντροφίας τοῦ Ἰησοῦ καὶ γυρισμένη εἰς τὸ Ρωμαϊκὸν [Ελληνικόν] διὰ μέσου τοῦ πατρὸς Βιγκεντίου Καστανιόλα τῆς ὁμοίας συντροφίας».

Μὲ λατινικοῦς χαρακτῆρες: «Didaskalia Cristianiki is tin opoian...» κλπ. Καταγράφεται ἀπὸ τὸν Εὐγένιο Δαλέζιο στὴν Ἀναλυτικὴ Βιβλιογραφία τῶν θρησκευτικῶν ἔργων στὴν ἑλληνική, τυπωμένων μὲ λατινικοῦς χαρακτῆρες ποὺ δημοσίευσε τὸ 1961 στὸν Θ΄ τόμο τῶν «Μικρασιατικῶν Χρονικῶν» (σσ. 385-498).

προσηλυτισμὸς Ὀρθοδόξων

Ὁ Λεδέσμα «τῆς συντροφίας τοῦ Ἰησοῦ» ἦταν Ἰησουίτης. Ἡ ἐγκατάσταση Ἰησουϊτών στὴν Χίο τὸ 1590, μὲ τὴν λειτουργία σχολείου, ὅπου δίδασκε ὁ Λεδέσμα, ὁδήγησε σὲ προσηλυτισμό Ὀρθοδόξων μαθητῶν, ποὺ ἐξακολουθοῦσαν νὰ ὁμιλοῦν τὴν ἑλληνική. Γι' αὐτὸ στοιχειοθετοῦσαν τὰ κείμενα στὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, ἀλλὰ μὲ λατινικὰ στοιχεία ποὺ διέθετε τὸ τυπογραφεῖο τους. Ἀπὸ τὴν Χίο, τὰ «φραγκοχιώτικα», πέρασαν στὴν Σμύρνη, ὅπου δημιουργήθηκε ὁ «Φραγκομαχαλάς» καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν Κωνσταντινούπολιν (βλ. Φ. Φάλβου: «ὁ Φραγκομαχαλάς τῆς Σμύρνης καὶ τὰ φραγκοχιώτικα βιβλία», Μικρασιατικὰ Χρονικά, Τόμος Ζ΄, 1959, σσ. 212-223).

παπικὸ δόγμα καὶ Οὐνία

Ἀντίθετα μὲ τὰ «καραμανλίδικα» (τ.ἔ. τουρκικὰ μὲ ἑλληνικοῦς χαρακτῆρες) ποὺ τυπώνονταν ἀπὸ τὸ 1718 καὶ ὕστερα γιὰ τὴν χρήση τῶν Ἑλλήνων τῆς Καραμανίας τῆς Μικράς Ἀσίας (Καραμανλῆδες), στὴν τόνωσιν τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως τῶν ὁποίων ἀπέβλεπαν, τὰ «φραγκοχιώτικα» ἐκδίδονταν ἀπὸ τοὺς Ἰησουίτες καὶ ὑπηρετοῦσαν τὸ Παπικό Δόγμα καὶ τὴν Οὐνία.

Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τυπώνουν ὡς σήμερα οἱ Οὐνίτες στὴν Σικελία κλπ. τὰ λειτουργικὰ τους βιβλία, δηλαδὴ τὰ ᾿Ορθόδοξα Ἑλληνικὰ Κείμενα μὲ λατινικοῦς χαρακτήρες.

Νικόδημος Μεταξάς

Ὅταν ἐπὶ Πατριάρχου Κυρίλλου Λούκαρη, ποὺ ὰνέβηκε εἰς τὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον τὸ 1620, ὁ Νικόδημος Μεταξᾶς μετέφερε εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν Ἑλληνικὸν Τυπογραφεῖον (μὲ ἑλληνικὰ στοιχεία), γιὰ νὰ τυπωθοῦν βιβλία στὴν ἑλληνική, ποὺ θὰ φώτιζαν τὸ Γένος, οἱ Ἰησουίτες ποὺ εἶχαν ἐγκαταστήσει πολύγλωσσο τυπογραφεῖο μὲ ἑλληνικὸ τμήμα γιὰ νὰ ἀσκήσουν τὴν προπαγάνδα τους, διέβαλαν τὴν προσπάθεια στήν Υψηλή Πύλη, ἡ ὁποία ἔστειλε ὄργανά της καὶ κατέστρεψαν τὸ τυπογραφεῖο τοῦ Μεταξᾶ, ποὺ δὲν λειτούργησε ποτέ. Ἑλληνικὸ Τυπογραφεῖο στὸν Ἑλλαδικὸ χῶρο λειτούργησε μόλις τὸ 1759 στὴν Μονὴ Μεγίστης Λαύρας τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἀπὸ τὸν Θάσιο Σωτήρη Δούκα. Καὶ τὸ πρῶτο βιβλίο ποὺ ἔβγαλε ἦταν ἡ «Ἐκλογὴ ψαλτηρίου τοῦ παντός» τοῦ Νεόφυτου Καυσοκαλυβίτη.

Πηγή: Ἱερὰ Μητρόπολις Ἀττικῆς

Τὸ Ἑλληνικὸν Ἵδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων καὶ τὸ λογότυπό του εἶναι κατοχυρωμένα σήματα ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἱδρύματος ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων [Hellenic/Greek Institute for NLP and Systemic Solutuions]. Ἀπαγορεύεται ἡ δίχως ἄδεια ἀναπαραγωγὴ αὐτῆς τῆς σελίδας καὶ τοῦ περιεχομένου της. This page, and all contents, are Copyright © by Stylianos P. Paulides, Athens, Greece.
© 1997- Ἑλληνικὸν Ἳδρυμα ΝΓΠ καὶ Συστημικῶν Λύσεων.
| Ἐπικοινωνία | Περιεχόμενα | Πρόγραμμα | Σελίδα Ὑποδοχῆς| Ὂπισθεν |